۵ راهکار برای حل اختلافات خانوادگی
احتمالاً برای شما هم پیش اومده با برادرت سر استفاده از تلویزیون یا سر خوراکی و غذا دعوا کردی یا با پدر و مادرت سرمهمونی رفتن و گشتن با دوستات به مشکل خوردی. درضمن ممکن سر چیزای خیلی کوچیک مثل صدای بلند موزیک یا حتی ریختن لیوان آب روی فرش، کل خونه رو بهم ریخته باشی.
واقعیت اینه که اگه اختلافات خانوادگی طبیعیان. هیچ خانوادهای توی دنیا نیست که همیشه بدون اختلاف کنار هم زندگی کنه. اما فرق بین خانوادههایی که آرامش دارن و خانوادههایی که مدام پر از تنشه ، توی نحوه مدیریت این اختلافات مشخص میشه.
این مقاله توی سایت رابطه پلاس برای تویی نوشته شده که میخوای یاد بگیری چطور با پدر، مادر، خواهر یا برادر خودت بهتر کنار بیای و حتی وقتی اختلافی پیش اومد، بتونی اونو به جای جنگ و جدل، تبدیل به یه فرصت برای ایجاد صمیمیت بیشتر کنی.
پس باهام همراه باش چون قراره ۵ راهکار برای حل اختلافات خانوادگی رو با هم بررسی کنیم.آماده ای؟ بزن بریم.
چرا تو هر خانواده اختلافاتی پیش میاد؟
اول از همه باید بدونیم که چرا اصلاً دعوا و اختلاف توی خانواده به وجود میاد. دلیلش این نیست که خانوادهمون ما رو دوست ندارن. اتفاقاً برعکسه: خیلی وقتها چون برامون اهمیت قائلن و مارو دوست دارن، روی رفتارمون حساس میشن و میخوان از این طریق کمکمون کنن اما گاهی راهی که میرن اشتباهه. پس آگاهی به این موضوع باعث میشه حل اختلافات خانوادگی راحت تر بشه.
-
تضاد نسلها
یکی از اصلیترین دلایل، اختلاف بین نسلها اینه که پدر و مادرها با دنیایی بزرگ شدن که نه اینترنتی تو اون وجود داشت ، نه اینستاگرامی، نه گوشی هوشمندی.
ولی الان ما بیشتر زندگیمون رو توی فضای دیجیتال میگذرونیم همین تفاوت باعث میشه نگاهها و توقعها کاملاً فرق کنه؛ و به همین دلیله بعد به وجود اومدن این موارد باید بپردازیم به حل اختلافات خانوادگی.
-
تفاوت دیدگاهها
موضوعاتی مثل درس، پول، آزادی، انتخاب دوست، یا حتی نوع لباس پوشیدن میتونن باعث تنش بشن. برای مثال: تو فکر میکنی اینکه با دوستات تا ۱۰ شب بیرون بمونی طبیعیه، ولی از نظر پدر و مادر این موضوع خطرناکه.
یا مثلا تو فکر میکنی همین که تا دیپلم یا لیسانس درس بخونی کافیه اما اما والدین میخوان که تا بالاترین مدارج تحصیلی خودت رو برسونی.
یا توی موقعیت دیگه دوست داری با کسی ازدواج کنی که خودت میخوای انتخابش کنی اما ممکنه پدر و مادر براساس بینشی که دارن نزارن این اتفاق بیفته و تو نتونی به اون کسی که علاقه داری برسی.
همه این مثال ها باعث اختلاف میشه و تو باید راهکار حل اختلاف رو بلد باشی و گرنه لحظه های خوبی در انتظارت نیست.
-
فشار بیرونی
گاهی اوقات اصلاً اختلافی که دارین ربطی به خانواده نداره. وقتی توی مدرسه یا دانشگاه فشار درسی یا امتحان داری، یا حتی وقتی از طرف دوستات ناراحتی یا حتی اگه توی محیط کار فشار زیادی بهت وارد شده ناخودآگاه ممکنهزودتر عصبانی بشی و با خانواده بحث میکنی؛ و همین میتونه جرقه ای باشه برای اختلافات خانوادگی.
پس یادت باشه : اختلافات خانوادگی طبیعی هستن. مهم اینه که بلد باشیم چطور اونها رو مدیریت کنیم.
۵ راهکار برای حل اختلافات خانوادگی
راهکار ۱: گوش دادن فعال
بیشتر ما فکر میکنیم شنونده خوبی هستیم، اما توی واقعیت فقط منتظریم طرف مقابلمون حرفش تموم بشه تا ما جواب بدیم. این اسمش گوش دادن نیست!
گوش دادن فعال یعنی اینکه واقعاً به حرف طرف مقابل توجه کنیم، حتی زبان بدنش رو هم ببینیم، و وسط حرفش نپریم. چشم مون رو ازش ندزدیم و خودمون رو حینی که صحبت میکنه سرگرم گوشی نکنیم . اگه نیاز به حرفاش واکنش کلامی نشون بدیم و گرنه با تغییر حالت توی صورت بهش نشون بدیم که داریم بهش توجه میکنیم.
یک بار یکی از دوستام تعریف میکرد و میگفت:
من همیشه با مادرم سر خرید لباس مشکل داشتم. هر وقت میخواستیم بریم خرید، به محض اینکه میگفتم من این لباس رو دوست دارم، مادرم میگفت این بهت نمیاد. منم سریع عصبانی میشدم و خرید نصفه میموند و نمیتونستم اون لباس رو بخرم ؛ یه بار تصمیم گرفتم فقط کامل گوش کنم. وقتی شنیدم مادرم میگه این لباس خیلی گرونه و ممکنه زود خراب بشه، تازه فهمیدم قضیه چیز دیگهایه. بعد تونستیم به یک انتخاب مشترک برسیم.
این گوش دادن فعالانه یکی از ۵ راهکار برای حل اختلافات خانوادگی محسوب میشه.
نکته مهم : دفعه بعدی که با یکی از اعضای خانواده بحث کردی، قبل از جواب دادن فقط ۲ دقیقه کامل گوش بده. قول میدم نصف مشکل همون موقع حل میشه.
راهکار ۲: آرامش قبل از جواب
عصبانیت یکی از بزرگترین قاتلهای رابطه است. اگه بخوام بطور علمی بررسی کنم وقتی عصبانی میشیم، بخشی از مغز که مسئول منطق و تصمیمگیریه، عملاً از کار میافته. برای همین حرفایی میزنیم که بعداً خودمون هم پشیمون میشیم.
این راهکار ها برای زمانی که عصبانی شدی میتونه بهت کمک کنه.
- ده ثانیه مکث کن.
- وقتی مکث میکنی میتونی به عواقب گفته هات فکر کنی و این باعث میشه هر حرفی رو به زبون نیاری.
- یک نفس عمیق بکش.یه راهکار رایگان و ساده برای رسیدن به آرامش حین تشنج همین عمیق نفس کشیدنه.
- برای چند دقیقه محیط رو ترک کن.تجربه ثابت کرده وقتی محیط رو ترک میکنی تقریبا احتمال ایجاد دعوا پایین میاد.
این موارد سه تا راهکار حل اختلافات خانوادگی بود؛ گرچه ساده هستن اما نتیجه بینظیری داره.
یه همکلاسی داشتم که تعریف میکرد:
یه بار برادر کوچیکم بدون اجازه گوشی منو برداشت و مشغول بازی کردن و چک کردن گوشیم بود؛ وقتی این موضوع رو فهمیدم، خون جلوی چشمامو گرفته بود. خواستم داد بزنم، ولی یهو یاد همین سه تا تکنیک ساده افتادم رفتم توی اتاقم، پنجره رو باز کردم و چند دقیقه نفس کشیدم. بعد که برگشتم، آرومتر باهاش حرف زدم. و بهش توضیح دادم که کار اشتباهی انجام داده؛ البته خودشم معذرتخواهی کرد. مطمئنم اگه همون لحظه شروع به دادن زدن میکردم احتمالا یه قهر دعوا طولانی در انتظارم بود.
پس یادت باشه هیچوقت تصمیم جدی تون یا جمله سنگین رو توی اوج عصبانیت نگید.
راهکار ۳: استفاده از جملات «من» به جای «تو»
این مورد هم یکی از راهکار های حل اختلافات خانوادگی هستش. وقتی میگیم:
«تو هیچ وقت به من توجه نمیکنی» یا «تو همیشه منو محدود میکنی»،
طرف مقابلمون حس میکنه داریم بهش حمله میکنیم و ناخودآگاه بر علیه مون جبهه میگیره.
اما وقتی بهش بگیم:
«من وقتی زیاد نصیحت میشم احساس میکنم تحت فشارم»، یا «من دلم میخواد استقلال بیشتری داشته باشم»،
حس حمله منتقل نمیشه و احتمال شنیده شدن حرفت خیلی بیشتره. اینطوری علاوه بر اینکه اشتباه طرف مقابل رو بهش گوشزد میکنی احتمال ایجاد اختلاف رو هم کم میکنی.
یه نفرتوی یه رشته توییت توی توییتر نوشته بود:
هر بار به بابام میگفتم تو منو درک نمیکنی، بحث مون بالا میگرفت. ولی وقتی چند کلمه رو تغییر دادم و گفتم بابا من وقتی میبینم دوستم اجازه داره بره کلاس فوتبال، ولی من ندارم، احساس میکنم محدودم،اینجا پدرم بهتر من رو درک کرد و اتفاقا پیشنهاد پیدا کردن یه مربی فوتبال رو داد.
این قضیه نشون داد که همین جابجایی کلمات و ساختن جملات هوشمندانه میتونه حل اختلافات خانوادگی رو راحت تر کنه.
راهکار ۴: پیدا کردن نقطه مشترک
گاهی وقتها اختلافات فقط به خاطر اینه که ما روی تفاوتها تمرکز میکنیم. در حالی که اگه یکم نگاهمون رو عوض کنیم، میبینیم کلی نقطه مشترک داریم. و اگه روی همین نقاط مشترک تمرکز کنیم میتونیم راحت تر به حل اختلافات خانوادگی بپردازیم.مثلاً:
تو میخوای بری مهمونی، پدرت میخواد زودتر برگردی و تا دیر وقت نمونی.
نقطه مشترک: هر دوتون با اصل مهمونی رفتن مشکلی ندارین ؛ حالا فقط سر ساعت برگشت باید توافق بشه.
یا:
مامانت میگه بیشتر به درست توجه کن، تو میگی به ورزش علاقه داری.
نقطه مشترک: هر دوتون به موفقیتت اهمیت میدید، فقط روشش فرق میکنه.
نکته: وقتی دعوا شروع شد، قبل از ادامه دادن، دنبال یک جمله بگرد که توش توافق داشته باشین. همین جمله میتونه کل بحث رو نرم کنه.
راهکار ۵: کمک گرفتن از فرد سوم یا مشاور
یکی از ۵ راهکار برای حل اختلافات خانوادگی کمک گرفتن از دیگرانه.بعضی وقتها اختلافات خیلی بزرگ یا پیچیدهان. مثل مسائل مربوط به اعتمادبنفس فردی، استقلال یا انتخاب مسیر زندگی. توی این مواقع قطعا حضور یک فرد سوم خیلی کمک میکنه.این فرد میتونه:
- یه دوست خانوادگی مورد اعتماد.
- یا یه مشاور مدرسه
- یا یه روانشناس خانواده.
خیلیها فکر میکنن کمک گرفتن از مشاور یعنی ضعیف بودن. در حالی که برعکس، این کار نشونه بلوغ فکریه. درست مثل وقتی که برای دندوندرد به دندونپزشک مراجعه میکنیم، برای مشکلات ارتباطی هم مشاور میتونه بهترین کمک باشه.
در نتیجه یکی از اصلی ترین راهکار های حل اختلافات خانوادگی همین مراجعه به یه مشاور کاربلده.
اشتباهات رایج توی حل اختلافات خانوادگی
داد زدن: اگه صدات رو بالا ببری، طرف مقابل هم ناخودآگاه صداشو بالا میبره. در نتیجه باعث بروز دعوا های بزرگتر میشه.
قهر طولانی مدت : قهر کردن شاید لحظهای بهت آرامش بده، اما توی بلندمدت فاصلهها رو بیشتر میکنه.
مقایسه کردن: هیچچیزی بیشتر از جمله «ببین بچه فلانی چطوره» دل آدمو نمیشکنه. روانشناس ها میگن یکی از مهم ترین دلیل افسردگی توی قرن جدید همین مقایسه کردنه؛ پس اگه همین مقایسه رو بشه از روتین زندگی حذف کرد میشه گفت به یکی از راهکار های حل اختلافات خانوادگی رسیدی.
فرار به فضای مجازی: وقتی به جای حرف زدن با خانواده، فقط گوشی دستت بگیری و خودتو غرق شبکههای اجتماعی کنی، مشکل فقط عقب میافته، حل نمیشه. پس سعی کن با مشکل روبرو بشی بجای اینکه ازش فرار کنی.
تمرینهای ساده برای بهبود رابطه با خانواده
چالش یک هفتهای گوش دادن: هر روز فقط ۵ دقیقه کامل به حرف یکی از اعضای خانواده گوش بده، بدون قطع کردن. این میتونه باعث بشه رابطه بهتری با اعضای خانواده داشته باشی.
نوشتن احساسات: قبل از اینکه دعوا شروع بشه، احساست رو روی کاغذ بنویس. این کار باعث میشه حرفهات رو با آرامش بیشتری بزنی. فقط توی این نوشتن احساسات تعلل نکن گاهی پیش اومده طرف گفته احساساتم توی ذهنم هست و روی کاغذ نمینویسه پس در نتیجه حین بیان کردنش دچار مشکل میشه و این باعث میشه راهکار حل اختلافات خانوادگی به یه تله برای به مشکل خوردن توی روابط تبدیل بشه.
کار مشترک خانوادگی: آشپزی، پیادهروی یا حتی دیدن یک فیلم میتونه صمیمیت رو زیاد کنه پس میشه از این موارد بهره برد تا اختلافات خانوادگی رو کمترش کرد.
قدردانی روزانه: هر شب یک چیز مثبت از هر عضو خانواده بگو. حتی اگه کوچیک باشه
(مثلا بگو ممنون که امروز برام غذا کنار گذاشتی»)
سوالات متداول
۱. آیا اختلافات خانوادگی برای همیشه از بین میرن؟
این مورد رو باید بدونی که اختلافات همیشه وجود داره. مهم اینه که یاد بگیریم چطور با اون ها برخورد کنیم و مدیریتش کنیم.
۲. اگه والدین اصلاً حاضر به شنیدن حرف ما نبودند، چه کنیم؟
توی این مواقع نوشتن یه پیام غیر مستقیم توی شبکه های اجتماعی میتونه راه خوبی باشه؛ یاحتی میشه یه نامه کوتاه نوشت و اون رو جایی قرار داد تا والدین بخوننش یا میتونی از یه نفر سوم برای رسوندن حرفات به پدر و مادرت استفاده کن.
۳. بهترین زمان برای صحبت درباره اختلافات چه زمانیه؟
وقتی که همه آروم هستن، نه وسط عصبانیت یا دعوا.
۴. آیا مشاور خانواده فقط برای حل مشکلات خیلی بزرگه؟
نه. حتی برای اختلافات کوچک هم مشاور میتونه تکنیکهای خوبی بهمون یاد بده.
پناه همیشگی و واقعی ما خانوادمونه حتی با اختلاف زیاد
اختلافات خانوادگی اجتنابناپذیرن. اما با استفاده از ۵ راهکار برای حل اختلافات خانوادگی مثل گوش دادن فعال به صحبت ها ، آرامش پیدا کردن قبل از جواب ، استفاده از جملات «من» ، پیدا کردن نقاط مشترک و کمک گرفتن از فرد سوم، میتونیم این اختلافات رو به فرصتهایی برای رشد و صمیمیت بیشتر تبدیل کنیم.و در آخر یادت باشه:
خانواده جاییه که باید امنترین پناهگاه باشه، نه میدان جنگ.
دیدگاهتان را بنویسید