تفاوت رابطه سالم و ناسالم
وقتی صحبت از رابطه عاطفی یا حتی دوستی های میشه همیشه این سوال به وجود میاد که: «از کجا بفهمم رابطهام سالمه یا ناسالم؟». این سوال برای خیلی از نوجوانها و جوانها دغدغه بزرگیه.
چون همه ما میخوایم در کنار کسی باشیم که به ما حس خوب بده، نه اینکه مدام استرس و نگرانی داشته باشیم. توی این مقاله در سایت رابطه پلاس میخوام تفاوت رابطه سالم و ناسالم رو کامل برای شما توضیح بدم و نشانه های یک رابطه اشتباه رو بهتون بگم.
چرا شناخت رابطه سالم اهمیت داره
شما با شروع یه رابطه سالم میتونین اعتمادبهنفس تون رو بیشتر کنین؛ این رابطه میتونه به شما انگیزه بده و حتی باعث رشد فردی شما بشه، اما یه رابطه ناسالم باعث میشه انرژی شما گرفته بشه و اضطراب و استرس وخستگی رو به شما تحمیل کنه .
مثال واقعی:
- وقتی با کسی هستین و بعد از دیدنش حالتون بهتر میشه این نشانه سالم بودن رابطه شماست.
- اما اگه بعد هر بار دیدن یا چت کردن باهاش ، خسته، عصبی یا ناراحت باشید این میتونه نشانه رابطه ناسالم باشه.
شناخت این تفاوت ها برای نوجوانان و جوانان اهمیت بیشتری داره چون توی این سن شخصیت شون شکل میگیره و انتخاب های اشتباه میتونه اثرات بلندمدتی روی آینده شون داشته باشه.
نشانههای یک رابطه سالم
یک رابطه سالم چگ.مه است ؟ یه رابطه سالم ویژگیهایی داره که باعث میشه حس امنیت، آرامش و اعتماد کنین؛ توی ادامه مهم ترین نشونه هارو به شما میگم.
- اعتماد دوطرفه
اعتماد ستون اصلی یه رابطه محسوب میشه. اگر مدام لازم باشه گوشی طرف مقابلتون را چک کنین یا فرد مقابل شما رو زیر ذره بین قرار بده اتفاق خوبی نمیفته و رابطه به سمت خراب شدن میره و همین نشونه رابطه ناسالمه. توی رابطه سالم،
هر دو طرف بدون شک و تردید به هم اعتماد دارن.
- احترام متقابل
احترام یعنی اینکه به مرزهای شخصی همدیگه اهمیت بزارین؛ مثلاً اگر شما دوست ندارین همیشه آنلاین باشین، طرف مقابل باید این موضوع رو بپذیره، نه اینکه شما رو سرزنش کنه یا مثلا بگه «اگه منو دوس داشتی، همیشه آنلاین میموندی».
- آزادی فردی
آزادی فردی هم تفاوت رابطه سالم و ناسالم محسوب میشه.
توی یه رابطه سالم، شما میتونید زندگی خودتونرو بطور طبیعی پیش ببرین یعنی میتونید با دوستانتون باشین ؛ علایق خودتون رو دنبال کنین و نیاز نیست همه وقتتون رو صرف طرف مقابل کنین؛
البته ایننکته هم مهمه که باید طرف مقابل رو هم درجریان اینموضوع قرار بدین تا خللی توی رابطه پیش نیاد.
- ارتباط صادقانه
اگه مشکلی پیش بیاد، بجای قهر و ناز کردن یا پنهون کاری، با آرامش درباره اون موضوع صحبت کنین. گفتوگوی شفاف و بدون دروغ یکی از مهمترین نشانههای رابطه سالم محسوب میشه.
این ارتباط صادقانه خودش یکیاز اصلی ترین نکات آداب معاشرت برای شروع یه رابطه سالم محسوب میشه یعنی وقتی شما شفافیت داری توی نظر فرد مقابل انسان کاریزماتیک تری هستی و تونستی یه جای خوب توی قلب طرف مقابل برای خودت باز کنی.
- حمایت و انگیزه دادن
طرف مقابل شما باید باعث رشد شما بشه، نه مانع پیشرفتتون ؛ اگر توی رابطه فرد مقابل شما را تشویق میکنه تا به اهدافتون برسین این نشونه یه رابطه عالیه.
بقول معروف پشت هر مرد و زن موفقییه پارتنر حامی واستاده که داره بهش حس خوب میده تا پیشرفت کنه.
- حفظ هویت فردی
توی رابطه سالم، هویت شما از بین نمیره. شما علایق، ارزشها و برنامههای خودتون رو دارین؛ رابطه سالم به معنای یکی شدن کامل نیست؛ بلکه یعنی دو نفر مستقل کنار هم رشد میکنن با احترام به همدیگه.
پس یادتونباشه توی رابطه قرار نیست هردو نفر کاملا شبیه هم باشن هرکسی احتمالا علاقه مندی های خاص خودش رو داره. پس حفظ هویت فردی هم تفاوت رابطه سالم و ناسالم رو به وضوح نشون میده.
- احساس امنیت
مورد دیگه ای که تفاوت رابطه سالم و ناسالم رو نشون میده حس امنیته .وقتی توی یه رابطه سالم باشین؛ هیچوقت نمیترسین که طرف مقابل به شما خیانت کنه یا بدون دلیل ترک تون کنههمین باعث ایجاد امنیت روانی و عاطفی میشه که یکی از قویترین پایههای یک رابطه سالم هستش.
نشانههای یک رابطه ناسالم
از اون طرف قضیه ، رابطه ناسالم مثل باری سنگینیروی دوش آدمه که به غیر اینکه حسشادی و لذتی نداره همش ترس و استرس رو برای ما باد خودش داره.
- کنترلگری
اگر کسی مدام بخواد بدونه شما کجا هستین ، با چه کسی حرف میزنین، یا اینکه چرا فلان عکس رو توی اینستاگرام گذاشتین اینیجورکنترل گری و اصلا جالب نیست؛ پس لطفا توی رابطه کنترل گر نباشینچون بیشتر از اینکه به طرف مقابل فشار بیارین دارینبه خودتون فشار وارد میکنین.
- بیاحترامی
بیاحترامی میتونه توی حالت های مختلفی مثل مسخره کردن، نادیده گرفتن احساسات شما یا حتی استفاده از کلمات زشت باشه، هیچ بهانهای برای بیاحترامی کردن قابل قبول نیست.
- حسادت بیمارگونه
کمی حسادت طبیعیه اما وقتی طرف مقابل نمیزاره با دوستاتون باشین یا حتی نسبت اعضای خانواده شما حسادت میکنه، این خودش یه هشدار توی رابطه محسوب میشه.
- ترس و اضطراب
اگه همیشه نگران باشین که «اگه این حرفو بزنم، ناراحت میشه»، یا «اگه دیر جواب بدم قهر میکنه»، این یعنی رابطهکه شما توشقرار دارین سلامت کافی رو نداره.
- وابستگی شدید
وقتی یکی از طرفین بدون حضور دیگری نمیتونه هیچ کاری انجام بده یا زندگی کنه، این وابستگی یه
نشونه رابطه ناسالم محسوب میشه. یه رابطه سالم باید باعث استقلال و رشد بشه نه اسارت فرد.
- بیتوجهی به نیازها
توی رابطه ناسالم، نیازهای شما نادیده گرفته میشه؛ مثلاً وقتی ناراحت هستین و طرف مقابل به جای اینکه همدلی کنه میگه: حالا بیخیال، مهم نیست
این نشونه بی توجهیه.
همیشه یادتون باشه توجه برای شروع یه رابطه سالم مثل اکسیر عمل میکنه.
مثلا اگه پارتنرتون کاشت مژه انجام داده با هیجان بگید خیلی خوشکل شدی و کلی تعریف کنین یا وقتی که پارتنرتون یه پیرهن جدید پوشیده کلی ازش تعریف کنین و بگین بهت میاد. گفتن همین حرف ها باعث میشه طرف بفهمه که تو بهش توجه کافیرو داری.
- بازیهای روانی
بعضی ها برای کنترل طرف مقابل از بازیهای روانی مثل قهر طولانی، بیمحلی عمدی یا تهدید به ترک استفاده میکنن.
اگه هرکدوم از این نشونه هارو توی فرد مقابل دیدی سریعا ازش فاصله بگیر چون آدم درستی برای ادامه رابطه نیست.
سوال مهم: چطوری تفاوت رابطه سالم و ناسالم رو تشخیص بدم؟
یه روش ساده وجود داره. بعد از دیدن یا حرف زدن با طرف مقابل، از خودت بپرس.
- «حال من بهتر شده یا بدتر؟»
- « این رابطه باعث رشد و آرامشم میشه یا منو عقب نگه میداره؟»
پاسخ به این سوالها میتونه به شما نشون بده کجا وایستادین اگه بیشتر وقتها حس خستگی، ترس یا اضطراب دارید، احتمالاً درگیر یک رابطه ناسالم شدین.
تاثیر رابطه سالم بر زندگی نوجوانان و جوانان
نوجوونی و جوونی یه دوره خیلی مهم توی زندگی ما محسوب میشه کهباعث میشه شخصیت، اعتمادبهنفس و آیندهتان افراد توی این زمان شکل بگیره. اگه توی این دوره وارد رابطه سالم بشید یاد میگیرین چطوری درست ارتباط برقرار کنین و مرزهای شخصی خودتون رو مشخص کنین. اما اگه درگیر رابطه ناسالم بشید، ممکنه آسیبهای روحی ببینین که سالها اثرش باقی بمونه.
با شروع یه رابطه سالم از نظر روانشناسی میتونی به دستاورد های که ذکر میکنم برسی.
- افزایش اعتمادبهنفس: یعنی آدم میتونه کارهای بیشتری انجام بده.
- یادگیری مهارت گفتوگو: میتونه با بقیه حرف بزنه.
- تمرین احترام متقابل: باعث میشه احترام خودش بیشترحفظ بشه.
- رشد فردی و اجتماعی: هرچقدر توی رابطه سالمی قرار داشته باشی احتمال اینکه روی توسعه فردی خودت کارکنی بیشتر میشه.
معایب یا نشانه های رابطه سالم و سمی :
- اضطراب و استرس زیاد
- کاهش عملکرد توی درس و کار
- از دست دادن دوستان واقعی
- آسیبهای عاطفی و حتی جسمی
شناخت زبان جوان ها با مثال کاربردی
بیایین یکم با مثالهای روزمره و سبک خودمون موضوع را سادهتر کنیم:
- اگه اون شخصی که باهاش توی رابطه هستین بعد از دیدن استوری شما بلافاصله میپرسه «این کیه کنارت؟ چرا تو باید اونجا باشی؟»
این نشون میده فرد کنترلگره و این مورد آسیب جدی به رابطه شما میزنه و این کنترلگریش یه نشونه رابطه ناسالم محسوب میشه.
- اگه طرف مقابل به شما میگه «دمت گرم، خیلی کارت درسته. مطمئنم موفق میشی»
این نشون میده فرد حامی شما توی رابطه است؛ میتونم بهتون اطمینان بدم اگه همچین آدمی توی زندگی تون هست شما زندگی رو بردید.
- اگه طرف مقابل قهر میکنه و سه روز ریپلایهاتونو جواب نمیده تا اذیت بشین این فرد از ناسالم هم گذشته بنظرم این آدم تاکسیکه پس دوپا که داری؛ دوپا هم قرض کن و ازش فرار کن. چون واقعا
- اگه اون شخص بعد از دعوا میگه «بیا حرف بزنیم، نمیخوام ناراحت بمونی» این آدمرو نه فقط به عنوان پارتنر بلکه میشه به عنوان بخشی از وجود خودت بدونی چون از خودت بیشتر به فکر توئه.
یادت باشه شروع یه رابطه سالم با این فرد یه هدیه از طرف خدا بوده.
- اگه کسی شما رو با بقیه مقایسه میکنه و میگه «فلانی از تو بهتره» این آدم ناسالمه؛ همیشه افراد مقایسه گر توی زندگی آدم ثاتیر مخربی میزارن.
- اگر کسی میگه «من بهت افتخار میکنم» این یعنی بخت باهات یار بوده آدم مناسبی رو پیدا کردی.
چطوری از یه رابطه ناسالم خارج بشیم؟
گاهی بهترین راهحل، تموم کردن رابطه است. اما این کار همیشه ساده نیست و باید با فکر انجامش بدی. پس گاهی باید با ترفند های دیگه پیش بری بعدش اگه نشد به تموم کردن رابطه فکر کنی.
- مرز خودتون رو مشخص کنین: به وضوح به طرف مقابل بگین چه چیزی رو نمیپذیرین.
- از حمایت بقیه استفاده کنین: با یک دوست صمیمی یا مشاور صحبت کنید.
- به خودتون اعتماد کنین: اگه حسی به شما میگه این رابطه درست نیست، به اون حس اعتماد کنین.
این یه نشونه رابطه سمی که توش هستین حس شما غالبا اشتباه نمیکنه.
- ترک تدریجی: لازم نیست یکباره رابطه رو قطع کنین؛ میتونید آرومو تدریجی تمومش کنین.
- نه گفتن رو یاد بگیرین : تمرین کنین به چیزایی که تمایلی بهش ندارین «نه» بگید.
- روی آینده خودتون تمرکز کنین : وقتی به آینده فکر کنین، راحتتر میتونین از رابطهای که به شما آسیب میزنه بیرونبیاین.
سوالات پرتکرار درباره رابطه سالم و ناسالم
- یه رابطه سمی و ناسالم همیشه باید تموم بشه؟
نه، اگه هر دو طرف حاضر به تغییر باشن و روی مشکلات کار کنن، میتونن رابطه رو نجات بدن؛ اما اگه تغییر نمیبینین؛ بهتره ادامه ندین.
- از کجا بفهمم به رابطهای وابسته شدهام؟
اگر بدون حضور طرف مقابل احساس میکنین هیچ ارزشی ندارین یا نمیتونین خوشحال باشین؛ این یه نوع وابستگی ناسالم محسوب میشه.
- یه رابطه سالم همیشه بدون مشکله؟
یادتون باشه هر رابطهای مشکلات خاص خودش رو داره، اما تفاوت توی نحوه حل مشکلات بسیار مهمه.
مثلا توی شروع یه رابطه سالم، خیلی از مشکلات با گفتوگو و احترام حل میشن.
- آیا رابطه آنلاین میتونه سالم باشه؟
بله، اما به شرطی که قاعده داشته باشه و بشه به طرف مقابل اعتماد کرد، باید توی این فضا احترام و صداقت هم رعایت بشه؛ اگر کسی توی فضای مجازی شما را کنترل کنه یا مدام سرزنش کنه، این آدم بدرد یه رابطه سالم نمیخوره.
- اگه توی رابطه ناسالم گیر افتاده باشم؟ چیکار کنم؟
وقتی به نشونه رابطه ناسالم رو درک کنی و بهش آگاه بشی تقریبا نصف راه رو برای خلاص شدن اینرابطه رو رفتی؛ چون خیلی از افراد سال ها توی یه رابطه اشتباه گیر میکنن و متوجه این موضوع هم نمیشن. بعد از اینکه آگاه شدین ؛ باید از یه مشاور کمکبگیرین.
تفاوت رابطه سالم و ناسالم توی جزئیاته
- ویژگی های رابطه سالم: اعتماد، احترام، آزادی، حمایت، رشد فردی، صداقت، امنیت
- ویژگی های رابطه ناسالم: کنترلگری، بیاحترامی، ترس، وابستگی شدید، حسادت بیمارگونه، بیتوجهی
این رو بدونین، شما لایق یه رابطه سالم هستین؛ اگه حس کردین درگیر رابطه ناسالم شدین؛ شجاع باشین و به فکر آرامش و آینده خودتون باشین.
- رابطه سالم از نظر روانشناسی مثل یه دوچرخهسواری دونفره است؛ هر دو باید رکاب بزنین تا حرکت کنین . اما توی رابطه سمی ، یکی همیشه رکاب میزنه و شخص دیگه فقط مینشینه؛ این شمایید که انتخاب میکنین برای شروع یه رابطه سالم جزو کدوم دسته باشین.
دیدگاهتان را بنویسید